دریچه دستی یک تجهیز صنعتی مورداستفاده در خطوط انتقال مواد فله، پودری و دانه‌بندی‌شده است که وظیفهٔ قطع و وصل یا کنترل جریان مواد را در سیلوها، هاپرها و مسیرهای تخلیهٔ ثقلی بر عهده دارد. این دریچه از یک بدنهٔ فلنج‌دار برای اتصال به خطوط لوله یا مخازن، یک تیغهٔ (اسلاید گیت) که در مسیر بدنه حرکت می‌کند، و یک مکانیزم گیربکس همراه با چرخ‌دستی (هندویل) برای عملکرد دستی تشکیل شده است.

عملکرد این سیستم بر پایهٔ حرکت مکانیکی و بدون نیاز به منبع تغذیهٔ هوا یا برق استوار است؛ این نوع دریچه به دلیل سادگی سازه، هزینهٔ نگهداری پایین و عدم وابستگی به تجهیزات جانبی، در مکان‌هایی که کنترل دستی و غیرمتناوب جریان مواد کفایت می‌کند، از جمله در صنایع سیمان، معدن، غذایی و فرآوری مواد معدنی، به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین این دریچه به‌عنوان یک شیر ایزوله‌کننده در نقاط استراتژیک خط تولید نصب می‌شود تا امکان قطع کامل جریان مواد جهت انجام عملیات تعمیر و نگهداری (Maintenance) بر روی تجهیزات پایین‌دستی، بدون نیاز به توقف کل خط تولید، فراهم گردد.